Rotawirusy

20 lut, 2012 | Magdalena Brzostowska

Potoczna nazwa rotawirusa to grypa żołądkowa. Na działanie choroby szczególnie narażone są niemowlęta i dzieci w wieku przedszkolnym. Poznaj przyczyny i objawy rotawirusa.

Rotawirus pod mikroskopem przypomina koło ze szprychami, stąd też pochodzenie nazwy od łacińskiego rota, czyli koło. Rotawirusy atakują najczęściej maluszki w wieku od 6 miesięcy do 2 lat. Jeśli mama karmi piersią, dziecko chronione jest przez przeciwciała, które otrzymuje wraz z mlekiem mamy.

Potoczna nazwa rotawirusa to grypa żołądkowa, choć z grypą nie ma za wiele wspólnego. Rotawirus przenosi się niezwykle szybko, dlatego tak bardzo narażone są dzieci w wieku żłobkowym oraz przedszkolnym. Wystarczy, aby chore dziecko lub takie, które jeszcze zaraża, nie umyło rąk i rozpoczęło zabawę z innymi dziećmi.
Rotawirusy wnikają w komórki nabłonka jelit i je uszkadzają, a do tego znikają z organizmu dopiero wtedy, gdy wszystkie zakażone komórki nabłonkowe złuszczą się i zostaną wydalone wraz z kałem. Dlatego też tak naprawdę jeśli ustępują objawy choroby, nie oznacza to, że dziecko jest zdrowe i nie zaraża. Okres zarażania trwa jeszcze około tygodnia po przejściu objawów choroby.

Rotawirus – objawy choroby

Choroba zazwyczaj rozpoczyna się podwyższoną temperaturą, a dziecko staje się apatyczne i ospałe. Po krótkim czasie dodatkowo pojawiają się wymioty lub też biegunka, a równie często jedno i drugie. Dziecko potrafi wydalić kilkanaście stolców podczas doby. Stolce nabierają specyficznego wyglądu, są bardzo luźne, często wręcz tryskające, zielonożółte, a w niektórych przypadkach pojawia się również śluz i krew.

W wyniku częstych wypróżnień oraz wymiotów organizm maluszka szybko się odwadnia i traci cenne elektrolity. Jeśli nie dostarczamy mu wystarczającej ilości płynów dziecko popada w apatię, staje się coraz bardziej nieobecne i senne.

Objawy odwodnienia organizmu dziecka

Mama musi z całych sił starać się podawać dziecku płyny, najlepiej cienkie herbatki, napar z rumianku, czy też koperku, albo niegazowaną wodę. Napoje muszą być cienkie, pozbawione mocnych zapachów. Jeśli dziecko odmawia przyjmowania napojów, należy udać się do szpitala, ponieważ malcowi grozi odwodnienie.
Odwodnienie, w czasie gdy rotawirus sieje spustoszenie, jest dla dziecka bardzo niebezpieczne. W szpitalu dziecko dostanie kroplówkę, która wzbogaci jego organizm o cenne elektrolity, które zostały utracone podczas biegunki oraz wymiotów.

Rozpoznanie odwodnienia nie jest trudne. U maluszków zapada się ciemiączko, usta stają się suche i spierzchnięte oraz często pojawia się naokoło nich szara obwódka. Oczy dziecka robią się nieobecne, a gałki oczne zapadnięte. Dodatkowo część dzieci po prostu zasypia, co jest wyjątkowo stresujące dla rodziców, którzy nie wiedzą, czy dziecko śpi z wycieńczenia, czy już omdlewa z odwodnienia.
Jeśli do tego dziecko od kilku godzin nie oddaje moczu, stan może być naprawdę poważny i należy niezwłocznie udać się do szpitala. Tam dziecku zostanie podana kroplówka oraz zostaną wykonane badania w kierunku rozpoznania rotawirusa. Dziecko opuści szpital wówczas, gdy będzie już przyjmować pokarm oraz samodzielnie pić. Dalsza część kuracji, oparta głównie na podawaniu elektrolitów, odbędzie się już w domu.

Rotawirus dieta

Jeśli maluszek ma wirus rota należy przestrzegać konkretnej diety. Przede wszystkim dużo nawadniania, czyli woda niegazowana, herbatki, ale również rozgotowane jabłko z wodą, które dobrze działa na brzuszek. Warto również pamiętać o dostarczaniu dziecku cennych elektrolitów, które można dostać w aptece.
Najlepsza dla chorego na grypę żołądkową dziecka jest zupa marchwianka, czyli ugotowana i zmiksowana marchewka. Jest to idealny posiłek w przypadłościach brzuszkowych.
Specjalnej opieki wymaga również pupa dziecka, szczególnie takiego, które używa jeszcze pieluszki, ponieważ luźna kupa zawiera silnie drażniące składniki, które zazwyczaj powodują poważne odparzenia małej pupy. Dlatego też dziecku trzeba zmieniać pieluszkę za każdym wypróżnieniem, nawet jakby miała czynność ta odbywać się co kilka minut. Zdrowie dziecka i jego komfort są najważniejsze.

Jak zapobiegać rotawirusom?

Bakterie rotawirusa znajdują się w kale, dlatego tak ważne jest, aby nauczyć dziecko systematycznego mycia rąk, szczególnie po wyjściu z toalety lub też po przyjściu ze spaceru. Spora ilość bakterii krąży w piasku znajdującym się w piaskownicy, a wiadomo że dzieci uwielbiają brać do rąk wszystko, co tylko znajdą na dworze.
Szczególnie w przypadku dzieci najmłodszych, sama mama musi koniecznie przestrzegać podstawowych zasad higieny i myć ręce, zwłaszcza gdy zamierza robić jedzenie dla maluszka, czy też go przewijać lub też myć. Zawsze po zmianie pieluszki również należy umyć ręce.

Broń przeciwko rotawirusom, czyli rotarix

Szczepionki to obrona przeciw rotawirusom stworzona przez medycynę. Uodparniają one dziecko na zakażenia wywołane przez rotawirusy. Po zaszczepieniu dziecka dochodzi do wydalenia wraz z kałem wirusa szczepionkowego. Dzieje się to najczęściej siedem dni po szczepieniu.

Szczepionka podawana jest doustnie, dlatego też nie jest bolesna. Okres jej podania jest dość rygorystyczny. Musi się to bowiem odbyć między 6 tygodniem a 3 miesiącem życia dziecka. Dlatego decyzję o zaszczepieniu dziecka przeciw rotawirusom trzeba podjąć jeszcze przed jego narodzinami. Szczepienie powinni brać pod uwagę rodzice, których dzieci mają starsze rodzeństwo, które uczęszcza do przedszkola. Dobrze jest również zaszczepić dziecko, jeśli planujemy oddać je do żłobka.

Zależnie od rodzaju szczepionki, są to dwie lub też trzy dawki, podawane w odstępie około 4 tygodni. Szczepienia muszą być ukończone zanim dziecko skończy 24-26 tygodni. Mogą wystąpić działania niepożądane, typu zaburzenia żołądkowe, albo temperatura, ale są one krótkotrwałe i przemijające.
Dla większości rodziców sprawa powinna być oczywista. Dobro dziecka jest najważniejsze, ale niestety szczepionka jest na tyle droga, że pomimo szczerych chęci, sporej grupy rodziców, po prostu na nią nie stać. Każda dawka, powtarzana dwa lub trzy razy, kosztuje ok. 300 zł. Jest to naprawdę spory wydatek, zwłaszcza że nie jest on refundowany ze środków publicznych.

Jeśli zdecydujemy się na szczepienie, możemy mieć prawie 100% pewność, że dziecko nie zachoruje na rotawirusa, ponieważ szczepionki te są bardzo skuteczne. Są one tak stworzone, aby chronić przed najczęściej występującymi odmianami wirusa.

Przeprowadzone na szeroką skalę badania udowodniły, że szczepionka zabezpiecza dziecko na okres trzech lat od momentu zaszczepienia. Czyli mamy pewność, że szczególnie ważny dla rozwoju i zdrowia dziecka, okres niemowlęcy, przejdzie bez obecności rotawirusa. Z wiekiem dziecko przechodzi grypę żołądkową o wiele łagodniej. Maluszki muszą być najczęściej hospitalizowane.

Dziecko najlepiej zaszczepić u lekarza pediatry, ponieważ szczepienie poprzedzone zostanie dokładnym badaniem dziecka. Bardzo często podaje się szczepionki na rotawirusy, z innymi szczepionkami, ponieważ nie wchodzą one z nimi w interakcje.

Rotawirus to niebezpieczna choroba, która jest wyjątkowo wyczerpująca dla organizmu małego człowieka. Jako rodzice musimy robić wszystko, aby jej zapobiegać i oszczędzić dziecku męczących przeżyć. Jednakże, jak większość chorób, tak i rotawirus może zaatakować nagle, pomimo naszej troski. Wówczas zadaniem rodzica jest zachować czujność w postępie choroby oraz pomóc dziecku przetrwać czas choroby będąc po prostu przy nim. Warto również rozważyć przyjęcie szczepionek przeciwko rotawirusom.