Jakie modele biletomatów stacjonarnych oferują ich producenci?

Coraz więcej spraw możemy załatwić samodzielnie przy pomocy samoobsługowych urządzeń, które umieszczane są w większych, jak i mniejszych miastach. Jednym z bardziej popularnych w Polsce rozwiązań tego typu są stacjonarne biletomaty. Czym są i jakie modele można znaleźć na rynku? Te i inne przydatne informacje znajdziesz poniżej.

• Czym są biletomaty i do czego służą?
• Jakie funkcje mają najpopularniejsze modele biletomatów stacjonarnych w polskich miastach?
• Na jakie aspekty zwracają uwagę producenci biletomatów?

Czym są biletomaty i do czego służą

Biletomaty coraz częściej stanowią obowiązkowy punkt znajdujący się obok przystanków autobusowych, na dworcach, stacjach metra (biletomaty stacjonarne), a także wewnątrz pojazdów komunikacji zbiorowej. Są to samoobsługowe urządzenia elektroniczne, które umożliwiają zakup biletu — zazwyczaj bez dużych kolejek.

Dużą zaletą tego rozwiązania jest dostępność przez całą dobę oraz w święta. Ich obsługa jest bardzo łatwa, gdyż pasażer intuicyjnie przeprowadzony jest przez procedurę wyboru języka, rodzaju biletów oraz sposobu płatności. W większości współczesnych urządzeń interfejs dostosowany jest do potrzeb użytkowników różnych narodowości — dostępnych bywa nawet kilkanaście wersji językowych.

Warto podkreślić, że jest to uzupełnienie sprzedaży stacjonarnej, dlatego brak możliwości zakupu biletu w biletomacie nie zwalnia pasażera z konieczności posiadania go. Niemniej niektóre miasta przyjęły uchwały, zgodnie z którymi awaria urządzenia pozwala pasażerowi na nieuiszczenie opłaty za przejazd. Warto zapoznać się z tymi aktami przed podróżą, aby uniknąć nieporozumień z kontrolą biletów.

Funkcje najpopularniejszych modeli na rynku polskim

MERA Systemy jest firmą uważaną za lidera w kwestii wprowadzania na rynek nowoczesnych samoobsługowych urządzeń, w tym biletomatów, dlatego skupimy się na modelach tego producenta.

Model BS-09

Pierwszym z produktów oferowanych przez niego jest BS-09, który przeznaczony jest do sprzedaży biletów papierowych w trybie gotówkowym oraz bezgotówkowym. Urządzenie umożliwia także odczyt i doładowanie karty elektronicznej MIFARE — technologii radiowej stosowanej w elektronicznych nośnikach biletów w wielu aglomeracjach miejskich. Pasażer może więc nie tylko kupić nowy bilet papierowy, ale również odnowić okresowy abonament lub uzupełnić saldo na karcie miejskiej.

Model BS-10

Kolejny z modeli — BS-10 oprócz funkcji opisanego wcześniej urządzenia, pozwala także na wyświetlanie reklam na dużym wyświetlaczu wysokiej jakości (opcja). Dzięki temu biletomat może generować dodatkowe przychody dla zarządcy transportu miejskiego, jednocześnie pełniąc rolę nośnika komunikatów reklamowych i informacyjnych o mieście.

Model BS-201

Niezwykle ciekawym modelem jest biletomat BS-201, przeznaczony do sprzedaży biletów w miejscach szczególnie obleganych przez pasażerów. Przyjmuje płatności bezgotówkowe, jak i gotówkowe (ze zwrotem reszty). Jego ogromną zaletą jest możliwość skomunikowania go z systemami car i bike-sharing’u oraz dostęp do informacji miejskiej i pasażerskiej. To rozwiązanie integruje różne rodzaje mobilności w jednym interfejsie — użytkownik kupuje bilet autobusowy, ale może też szybko sprawdzić dostępność wypożyczalni rowerów czy samochodów dzielonych.

Model BS-206

Kolejnym z biletomatów o podobnej funkcjonalności jest model BS-206, który oprócz sprzedaży biletów może stanowić punkt informacji miejskiej. Duży dotykowy ekran umożliwia wyświetlanie map, rozkładów jazdy oraz aktualnych komunikatów dla podróżnych. Urządzenie sprawdza się szczególnie na dużych węzłach przesiadkowych, gdzie pasażerowie szukają kompleksowej informacji o połączeniach.

Model BS-209

Ostatnim z rozwiązań proponowanych przez MERA Systemy jest biletomat stacjonarny BS-209, który cechuje podobna funkcjonalność co BS-201, różnią ich jednak parametry. Model BS-209 wyróżnia się m.in. wzmocnioną konstrukcją obudowy oraz podwyższoną odpornością na ekstremalne warunki pogodowe, co czyni go szczególnie odpowiednim do instalacji w strefach o surowym klimacie lub zwiększonym narażeniu na akty wandalizmu.

Wszystkie z opisanych modeli mogą być ustawione zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków. Biletomaty stacjonarne polskiej, renomowanej firmy MERA Systemy można znaleźć w wielu polskich miastach, ale i za granicą — m.in. we Włoszech, Niemczech, Bułgarii oraz na Białorusi.

Kluczowe aspekty w projektowaniu urządzeń biletowych

Przed producentami biletomatów stacjonarnych stoi ogromne wyzwanie — muszą sprostać wymaganiom pasażerów, jak i zarządców systemów. Niezwykle ważnymi aspektami, które powinny być brane pod uwagę podczas projektowania urządzenia oraz jego oprogramowania są:

• definiowanie taryf biletowych w sposób elastyczny,
• możliwość łatwej zmiany języka biletomatu przez klienta,
• zdalna obsługa przez zarządców,
• efektywne układy podtrzymywania zasilania oraz stabilizacji,
• wysoka odporność na akty wandalizmu,
• praca w szerokim zakresie temperatur,
• intuicyjna obsługa,
• wydajne drukarki,
• zróżnicowane formy płatności akceptowane przez urządzenie,
• pojemne kasetki na gotówkę,
• przyjazność dla osób z niepełnosprawnościami.

Elastyczność tarifowa i zdalne zarządzanie

Systemy biletowe w różnych miastach różnią się strukturą cenową — mogą obowiązywać strefy taryfowe, zniżki czasowe (off-peak), bilety grupowe czy specjalne taryfy dla turystów. Oprogramowanie biletomatu musi umożliwiać szybkie dostosowanie oferty do zmieniających się regulacji bez konieczności fizycznej interwencji serwisanta. Zdalna administracja pozwala także na bieżące monitorowanie stanu technicznego urządzeń, poziomu zapasów papieru do druku czy zapełnienia kasetki na monety.

Odporność na warunki atmosferyczne i wandalizm

Biletomaty zewnętrzne muszą funkcjonować w zakresie temperatur od -30°C do +50°C, przy jednoczesnej ekspozycji na deszcz, śnieg, silne nasłonecznienie i mróz. Komponenty elektroniczne wymagają specjalnych powłok ochronnych, a wyświetlacze dotykowe — wzmocnienia odpornego na uderzenia i zarysowania. Konstrukcja obudowy często zawiera elementy antywłamaniowe, takie jak wzmocnione zawiasy, zamki o podwyższonym stopniu bezpieczeństwa oraz systemy alarmowe reagujące na próby włamania.

Dostępność dla osób z niepełnosprawnościami

Współczesne standardy projektowania przestrzeni publicznej wymagają, aby urządzenia samoobsługowe były dostępne dla wszystkich użytkowników. Oznacza to m.in. odpowiednią wysokość ekranu dotykowego, umożliwiającą obsługę przez osoby na wózkach inwalidzkich, komunikaty głosowe dla osób niewidomych oraz kontrastowe interfejsy ułatwiające nawigację osobom słabowidzącym. Niektóre modele posiadają też fizyczne przyciski lub brajlowskie oznaczenia funkcji.

Różnorodność metod płatności

Nowoczesny biletomat musi akceptować zarówno tradycyjne formy płatności (gotówka z wydawaniem reszty), jak i elektroniczne: karty płatnicze zbliżeniowe, BLIK, płatności mobilne (Apple Pay, Google Pay) czy przedpłacone karty miejskie. Im większa elastyczność płatnicza, tym większa szansa na finalizację transakcji przez pasażera, który nie zawsze dysponuje odpowiednią formą zapłaty.