Każdy z nas boryka się na co dzień z różnego rodzaju problemami, niektóre z nich są błahe, inne bardzo poważne. Ich nagromadzenie może spowodować, że sprawne funkcjonowanie w otaczającej nas rzeczywistości i wykonywanie codziennych obowiązków stanie się naprawdę trudne. Do tego wiele osób zmaga się z różnego rodzaju traumami. Jeśli czujemy, że życie zaczyna nas przygniatać, warto poszukać pomocy w gabinecie psychologa lub psychoterapeuty.
- Jak znaleźć specjalistę odpowiedniego do naszych potrzeb?
- Kiedy potrzebna jest pomoc psychoterapeuty?
- Różnice między psychologiem a psychoterapeutą
Jak znaleźć specjalistę odpowiedniego do naszych potrzeb?
Na samym początku warto zaznaczyć, że nie każdy psycholog jest psychoterapeutą oraz nie każdy psychoterapeuta jest psychologiem. Szukając więc pomocy warto zwrócić szczególną uwagę na to, jakie dany specjalista posiada wykształcenie oraz certyfikaty potwierdzające ukończenie specjalistycznych szkoleń. Ponadto wiele osób prowadzących terapie specjalizuje się w konkretnych zaburzeniach — niektórzy skupiają się na lękach i fobiach, inni pracują głównie z osobami po traumie, jeszcze inni specjalizują się w terapii par lub zaburzeniach odżywiania. W związku z tym poszukiwania odpowiedniego specjalisty powinny być konkretnie ukierunkowane. Dzięki temu mamy szansę uniknąć pomyłek, które mogą zniechęcić nas do brania udziału w jakiejkolwiek terapii.
Poszukiwania dobrego psychologa lub psychoterapeuty można rozpocząć od rozmowy z lekarzem rodzinnym, który być może wskaże nam godnego zaufania specjalistę z lokalnej przychodni lub prywatnego gabinetu. Warto też popytać wśród przyjaciół lub rodziny, istnieje szansa, że ktoś z bliskich nam osób brał udział w tego typu terapii i potrafi wskazać odpowiednią osobę — rekomendacje osób, które same doświadczyły pracy z danym terapeutą, bywają najcenniejszym źródłem informacji. Jeśli jednak nie chcemy, by inni dowiedzieli się o naszym problemie, to warto poszukać specjalisty w internecie, psycholog i psychoterapeuta oferuje swoje usługi na www.sprzedajemy.pl, a także na dedykowanych platformach zrzeszających certyfikowanych terapeutów.
Podczas pierwszego kontaktu telefonicznego lub mailowego warto zadać kilka pytań weryfikujących kompetencje potencjalnego terapeuty. Możemy zapytać o ukończone szkolenia, doświadczenie w pracy z naszym typem problemu, preferowaną metodę terapeutyczną (np. terapia poznawczo-behawioralna, psychodynamiczna, systemowa) oraz częstotliwość sesji. Dobry specjalista chętnie odpowie na te pytania i nie będzie miał problemu z przedstawieniem swojego warsztatu pracy.
Równie ważna jak formalne kwalifikacje jest chemia między pacjentem a terapeutą. Nawet najlepiej wykształcony specjalista nie pomoże, jeśli nie poczujemy się w jego gabinecie bezpiecznie i swobodnie. Po pierwszej sesji warto zadać sobie pytanie, czy czujemy, że zostaliśmy wysłuchani, czy terapeuta zadawał trafne pytania i czy atmosfera spotkania sprzyjała otwartości. Jeśli mamy poczucie dyskomfortu lub braku zrozumienia, nie powinniśmy rezygnować z pracy nad swoim rozwojem osobistym — warto po prostu poszukać innego specjalisty.
Kiedy potrzebna jest pomoc psychoterapeuty?
Bez wątpienia na terapię do psychoterapeuty powinny zgłaszać się osoby, których codzienność jest sparaliżowana z powodu silnych objawów nerwicowych lub depresyjnych. Mogą to być lęki uniemożliwiające wyjście z domu, ataki paniki pojawiające się bez ostrzeżenia, myśli samobójcze lub samouszkadzające, powracające natrętne myśli i zachowania (np. wielokrotne sprawdzanie zamków, liczenie przedmiotów, nadmierne mycie rąk), a także objawy somatyczne, które z punktu widzenia medycyny są niewytłumaczalne — bóle głowy, zawroty głowy, problemy żołądkowe czy duszności, dla których lekarze nie znajdują fizycznej przyczyny. Do problemów, z którymi możemy sobie poradzić podczas terapii należą także zaburzenia odżywiania — anoreksja, bulimia, objadanie się.
Terapia jest też wskazana, gdy przechodzimy przez trudny okres życiowy — stratę bliskiej osoby, rozwód, utratę pracy, poważną chorobę własną lub kogoś bliskiego. W takich momentach wsparcie profesjonalisty może pomóc przetworzać emocje i odnaleźć nowe sposoby radzenia sobie z trudnościami. Również osoby doświadczające przemocy domowej, mobbing w pracy czy inne formy krzywdzenia potrzebują pomocy terapeutycznej, aby odbudować poczucie własnej wartości i nauczyć się wyznaczać granice.
Warto mieć na uwadze także to, że psychoterapeuta nie musi wcale pomagać nam w rozwiązywaniu problemów, czy leczeniu chorób i zaburzeń. Wiele osób traktuje tego typu terapie jako inwestycję w siebie. Dobry terapeuta może pomóc rozwinąć naszą osobowość, poprawić umiejętność komunikacji w relacjach, nauczyć asertywności, zwiększyć samoświadomość i pomóc w realizacji osobistych celów życiowych. Nie trzeba być chorym, żeby skorzystać z terapii — wystarczy chcieć lepiej rozumieć siebie i swoje reakcje.
Różnice między psychologiem a psychoterapeutą
Jak już wspominaliśmy na początku artykułu, psycholog i psychoterapeuta to nie to samo, choć oboje specjalistów zajmuje się psychiką człowieka. To, do kogo powinniśmy się zgłosić, zależy od rodzaju naszego problemu oraz jego nasilenia. W wielu sytuacjach może pomóc nam psycholog, który nie tylko jest w stanie zdiagnozować nasz problem za pomocą specjalistycznych narzędzi diagnostycznych (testy, kwestionariusze, wywiady), ale również może np. udzielić wsparcia w przypadku nagłego kryzysu związanego chociażby z przemocą domową, nagłą stratą czy sytuacją traumatyczną. Psycholog często pracuje metodami wspierającymi i doradzającymi — pomaga uporządkować myśli, wskazuje mechanizmy działające w naszej psychice, udziela praktycznych wskazówek.
Jeśli jednak zauważamy, że nasz problem trwa od dłuższego czasu (np. kilka miesięcy lub lat), a jego przyczyny leżą głęboko w naszej psychice, nie są wywoływane wyłącznie czynnikami zewnętrznymi, to najlepszym rozwiązaniem będzie psychoterapia. Tego typu terapię może poprowadzić wyłącznie wykwalifikowany psychoterapeuta — osoba, która ukończyła wieloletnie szkolenie psychoterapeutyczne (zwykle trwające od czterech do pięciu lat) i posiada certyfikat jednego ze Stowartyszeni psychoterapeutycznych.
Psychoterapeuta pracuje z pacjentem długofalowo, często przez wiele miesięcy lub nawet lat, prowadząc regularne sesje (zwykle raz w tygodniu). Celem psychoterapii jest trwała zmiana w sposobie myślenia, odczuwania i reagowania, a nie tylko doraźne złagodzenie objawów. Terapeuta pomaga pacjentowi zrozumieć źródła swoich trudności, często sięgając do doświadczeń z dzieciństwa i wczesnych relacji z bliskimi, a następnie wypracować nowe, zdrowsze wzorce zachowań.
W praktyce granice między pracą psychologa a psychoterapeuty bywają płynne — psycholog z dodatkowym wykształceniem psychoterapeutycznym może prowadzić pełną psychoterapię, a psychoterapeuta bez dyplomu psychologii (np. lekarz psychiatra lub pedagog) również jest kompetentny do prowadzenia długoterminowej terapii. Dlatego przy wyborze specjalisty najważniejsze są jego konkretne kwalifikacje i doświadczenie, a nie sam tytuł zawodowy.