Większość z nas raczej nie przepada za deszczem, choć jest on niezbędny dla funkcjonowania ekosystemów i gospodarki wodnej. Woda deszczowa nadaje się do wielu zastosowań w gospodarstwie domowym — od podlewania ogrodu po zasilanie pralki. Odpowiednie zagospodarowanie deszczówki pozwala obniżyć rachunki za wodę i zmniejszyć zużycie zasobów wodociągowych.
Zbieranie i magazynowanie wody opadowej
Zakres systemu zbierającego deszczówkę zależy od planowanego wykorzystania. Do prostego gromadzenia wody z dachu wystarczy wyłapywacz wody montowany bezpośrednio do rury spustowej. Kieruje on deszczówkę do zbiornika o pojemności od kilkuset do kilku tysięcy litrów.
Kompleksowe zestawy do wody deszczowej oferują nie tylko zbiorniki, ale też systemy magazynowania i dystrybucji. W bardziej zaawansowanych instalacjach konieczna jest pompa lub hydrofor, które zapewniają odpowiednie ciśnienie. Potrzebne są również przewody zewnętrzne doprowadzające wodę ze spustu dachowego do zbiornika oraz przewody wewnętrzne doprowadzające deszczówkę do pralki, toalety czy punktów czerpalnych w ogrodzie.
Niezbędne są filtry rynny lub filtry podziemne, które wychwytują liście, gałązki, kurz i inne zanieczyszczenia. Bez filtracji woda zawierałaby cząstki brudu osiadające w zbiorniku i uszkadzające pompy.
Ograniczenia wynikające z rodzaju pokrycia dachowego
Chociaż sama woda opadowa jest stosunkowo czysta, to podczas spływu po dachu wchłania substancje z jego powierzchni. Papa bitumiczna i płyty azbestowe uwalniają związki chemiczne szkodliwe dla zdrowia i środowiska — z takich dachów nie wolno zbierać deszczówki przeznaczonej do jakiegokolwiek użytku.
Najlepsze do tego celu są dachy pokryte dachówką ceramiczną, blachodachówką lub płytami betonowymi. Te materiały są obojętne chemicznie i nie zanieczyszczają spływającej wody.
Możliwości wykorzystania deszczówki w gospodarstwie domowym
Wody deszczowej nie należy stosować jako pitnej ze względu na brak wymagań sanitarnych i możliwe zanieczyszczenia mikrobiologiczne. Sprawdza się natomiast doskonale w wielu innych zastosowaniach.
Wykorzystując deszczówkę do prania ubrań, zmniejszamy zużycie detergentów, ponieważ miękka woda wzmaga skuteczność środków piorących. Dobrze nadaje się także do zmywania naczyń, spłukiwania toalet oraz mycia podłóg i powierzchni zewnętrznych.
W ogrodzie deszczówka jest optymalnym wyborem do podlewania roślin ozdobnych i warzyw. Rośliny łatwiej przyswajają składniki odżywcze z miękkiej wody, co przekłada się na ich kondycję i wzrost. Można ją wykorzystać również do mycia samochodu, czyszczenia kostki brukowej oraz napełniania oczek wodnych.
Korzyści ekonomiczne i ekologiczne z gromadzenia deszczówki
Główną zaletą wykorzystywania wody opadowej jest redukcja kosztów związanych z dostawą wody z sieci wodociągowej. W gospodarstwach domowych znaczna część zużycia wody przypada na cele niewymagające jakości pitnej — w takich zastosowaniach deszczówka jest pełnoprawnym substytutem.
Deszczówka jest wodą miękką, pozbawioną jonów wapnia i magnezu. Dzięki temu nie powoduje osadzania się kamienia w instalacjach, co wydłuża żywotność pralek, zmywarek i innych urządzeń. Przy praniu w miękkiej wodzie wystarczy mniejsza dawka detergentu — oszczędność wynosi nawet 30–40% w porównaniu z wodą twardą.
Dla roślin ogrodowych deszczówka jest najbardziej naturalnym źródłem nawilżenia. Nie zawiera chloru ani związków chemicznych dodawanych do wody wodociągowej w procesie uzdatniania. Rośliny łatwiej przyswajają składniki odżywcze z gleby, gdy są podlewane miękką wodą.
Potencjał zbierania wody podczas intensywnych opadów
Ilość deszczówki możliwej do zebrania zależy od powierzchni dachu i intensywności opadu. Poniższa tabela przedstawia szacunkową ilość wody zebrana podczas 15-minutowej ulewy o natężeniu 10 mm/h.
| Powierzchnia dachu | Ilość zebranej deszczówki |
|---|---|
| 10 m² | 25 litrów |
| 20 m² | 50 litrów |
| 30 m² | 75 litrów |
| 40 m² | 100 litrów |
| 50 m² | 125 litrów |
| 100 m² | 250 litrów |
| 150 m² | 375 litrów |
| 200 m² | 500 litrów |
Nawet niewielki dach o powierzchni 50 m² pozwala zgromadzić ponad 120 litrów wody w czasie jednej ulewy. W ciągu roku, w zależności od regionu Polski, można zebrać od kilku do kilkunastu tysięcy litrów deszczówki, co stanowi znaczną część zapotrzebowania gospodarstwa domowego na wodę użytkową.